Kaşlar « Yüz Hatları
Uzun ve kalın kaşlar ideal kaş tipidir. Dengeli bir şekilde (yapısı, rengi, kalınlığı) gelişmiş kaşlar; duyguların, aklın ve karakterin de dengeli olduğunun belirtisidir. Sert kıllı kaşlar ise aksi karakterin belirtisidir.
Kaşlar, sahibinin çevredeki insanlarla ilişkilerini yansıtır. Düzgün kaşlar, sahibinin çevredeki insanlarla iyi ilişkiler kurabildiğinin göstergesidir. Dış uçlarındaki tüyler dik duran ve yukarıya doğru kalkan kalın kaşlar, sahibinin cömert ve cesur olduğunun göstergesidir. Bu tip kişilerin doğuştan başarılı doğdukları söylenmektedir. Dış uçların aşağıya doğru eğilmesi utangaçlık göstergesidir.
Bu tip kaşların yapısı ve rengi sönük etki uyandırırsa, bunun iç enerjinin tükenmesinin bir göstergesi olduğu düşünülmektedir. Zariften fonunda belirgin düzgün ve uzun kaşları olan erkekler, yüksek entelekte sahip olmaları ile bilinirler. Aynı tip kaşları olan kadınlar rüküş olarak bilinirler. Bu kadınlardan genel kabul görmüş davranış kurallarına aykırı her türlü hareket beklenir. Kısa kaşlar her zaman tam karşıt durumu gösterir. Kısa ve kalın kaşlar çabuk sinirlenen tiplere özgüdür.
Kalın ve dik kaşlara sahip olan insanlar "şeytani" bir karaktere sahiptirler. Dik kaşlar her zaman isyankâr, başına buyruk ve uzlaşmaz bir karakterin belirtisidir. Kalın ve birbiriyle birleşen kaşlara sahip kişiler egemen olmaya meyillidirler. Böyle kaşlara sahip olan kadınlar güçlü karakter yapısına sahiptirler. "Ev kadını" tiplemesi bu kadınlara uymaz. Yüksek kaşlar gayretlilik ve çalışkanlık belirtisidir. Çok aşağıda yerleşmiş kaşlar ise bunun tersinin göstergesidir. Ortadan bükük kaşlara sahip olan kadınlar bağımsız ve gizemli bir yapıya sahiptirler.
(Solda) Düz kaşlar - Rahatına düşkün
(Ortada) Aşağıya doğru inen kaşlar - Ters, hoşgörüsüz, kendi düşüncesinden başka hiçbir fikri kabullenmeyen
(Sağda) Göz kapaklarına doğru eğilmiş kaşlar - Yalancı, riyakar
(Solda) Göz kapakları üzerine kadar inen kaşlar - Hasetçi
(Ortada) Kısa kaşlar - Sakin karakterli
(Sağda) Kalın, siyah kaşlar - Dürüst, alçakgönüllü
(Solda) Gelişmemiş kaşlar - Hastalıklı
(Ortada) Burnun üzerinde birleşen kaşlar - Çabuk sinirlenen, cimri
(Sağda) Kalın, aşağıya doğru kavisli kaşlar - Hayal gücü kuvvetli
(Solda) Gözlere yakın, hilal şekilli kaşlar - Ters, başına buyruk
(Sağda) Kavisli (hilal), yüksek kaşlar - Hayat aşkıyla dolu, enerji dolu
Göz Yapısı « Aristo ve Fizyognomi
Gözlerinin altı torbalaşmış insanlar alkoliktirler. Yüzünün bu bölgesi şişkin olan insanlar ise yatmayı çok sevenlerdir. Nitekim, uykudan yeni kalkmış insanın gözünün çemberinde şişkinlikler bulunur. Küçük gözlü insanlar cesaretsiz ve iradesizdirler; bu maymun tipine uygun gelmektedir. Büyük gözlü insanlar tembeldirler; bu öküz tipine uygun gelmektedir. Gözleri ne aşırı büyük, ne de aşırı küçük olarak doğmuş birisi asil bir karaktere sahip olacaktır.
Çukur gözlü insanlar gaddardırlar; bu maymun tipine uygun gelmektedir. Patlak gözlü insanlar aptaldırlar; bu eşek tipine uygun gelmektedir. Dolayısıyla, gözler ne aşın patlak, ne de aşın çukur olmalıdır; en iyisi orta büyüklükte olmasıdır. Gözü hafiften çökük olan insanlar alçak gönüllüdürler. Bu aslan tipine uygun gelmektedir. Eğer aşırı çökük ise sakin ve usludurlar. Büyük öküz tipine uygun gelmektedir. Buğulu gözlü insanlar hüzünlüdürler. Bilindiği gibi insan hüzünlenince gözleri buğulanır.
Gall'ın Kafatası Haritası « Genel
F.J. Gall 1805 yılında yayınladığı "Yeni Anatomik ve Fizyolojik Sistem" adlı eserinde kafatası haritasını çizmiştir. 1. ve 2. şekillerde kafatasının önden ve yandan görünümü verilmiştir.
Gall'a göre 2,3,9,15-21 rakamlarıyla işaretlenmiş yetenekler sadece insana aittir. Diğer yetenekler insanların yanı sıra hayvanlara da aittir. 3. ve 4. şekillerde kafatası iki taraftan görüntülenmiştir: önden ve yandan...
Şekil 1. Alın kısmı
1. Fiziksel sevgi
2. İyilik, şefkat, ihsan
3. Çelişki hissi
4. Kişilik, bireylik, ferdiyet hissi
5. Hilekarlık
6. Hırsızlığa yatkınlık
7. Onur
8. Şöhret tutkusu, ihtiras
9. Tedbirlilik, dikkatlilik
10. Eğitilme, ehlileştirilme
11. Mekan içgüdüsü.
12. Yüz hafızası
13. Sözel hafıza
14. Benzerliyi hızlı algılama yeteneği.
15. Metafizik akıl
16. Zeka
17. Şiirsel yetenek.
18. İyi kalplilik, açık yüreklilik
19. İmitasyon, taklit
20. Dinsel içgüdü
21. istikrarlılık, dengelilik
22. Tedbirlilik, dikkatlilik
23. Kişilik içgüdüsü.
Şekil 2. Yan kısım
1. Fiziksel sevgi
2. Çelişki hissi
3. Kişilik, bireylik, ferdiyet hissi
4. Hilekarlık
5. Hırsızlığa yatkınlık
6. Onur
7. Şöhret tutkusu, ihtiras
8. Tedbirlilik, dikkatlilik
9. Eğitilme, ehlileştirilme
10. Mekan içgüdüsü
11. Yüz hafızası
12. Sözel hafıza
13. Benzerliği hızlı algılama yeteneği
14. Metafizik akıl
15. Zeka
16. Şiirsel yetenek
17. iyi kalplilik, açık yüreklilik
18. İmitasyon, taklit
19. Dini içgüdü
20. istikrarlılık, dengelilik
21. Tedbirlilik, dikkatlilik
22. Kişilik içgüdüsü
23. Görünümü muhafaza etme içgüdüsü
24. Düşüncelerini kolayca ifade ederek konuşabilme yeteneği
25. Ses hissi
26. Mekanik içgüdü
27. Sayısal his
28. Dostluk, egemenlik altında olma.
29. Suçluluk, hırsızlık.
Şekil 3. İnsan Kafatası
I. Eğitilme yeteneği
2. Yer ve yön hissi
Kişilik hisleri
3. Renk hissi
4. Ses hissi
5. Sayı
6. Konuşma
7. Dil yeteneği
8. Sanat hissi
9. Hırsızlık
10. Benzerliyi hızlı algılama yeteneği
11. Felsefi zeka (l2 ile birleşiyor)
12. Muhakeme hissi
13. Organizatörlük yeteneği (9,10-12,14) iyi kalplilik
14. Dinî konulara ilgi
15. Taklit, imitasyon hissi (14 ile birleşiyor)
Şekil 4. İnsan kafatasının yandan görünümü
L Eğitilme yeteneği
2. Yer ve yön hissi
3. Renk hissi
4. Ses hissi
5. Sayı
6. Sanat hissi
7. Hırsızlık.
8. Benzerliği hızlı algılama yeteneği.
9. Felsefi muhakeme
10. Zeka
11. Organizatörlük yeteneği.
12. iyi kalplilik
13. Dini konulara ilgi
14. Taklit hissi.
15. Kararlılık.
16. Cinsel eğilim hissi.
17. Kişisellik hissi
18. Dostluk, asılılık.
19. Savaşkanlık, yırtıcılık
20. Adam öldürme
21. Hilekarlık
22. Kibirlilik
23. Şöhret tutkusu
24. Tedbirlilik, ölçülü davranma.
Gall'ın sistemi dışında başka sistemler de mevcuttu (örneğin, "Spurzheim sistemi"). Ayrıca ünlü frenoloji bilim adamı Casare Lombroso'yu örnek gösterebiliriz. Bir hekim olan Casare Lombroso mahkumların kişilikleri üzerinde incelemeler yapmış, bunların birçoklarını gözlem altında bulundurmuş, huy ve hareketlerini, düşüncelerini, yaşayış ve geçmişlerini araştırmış; cezaevlerinde ölen mahkumların cesetleri üzerinde otopsiler yapmıştır. Bütün bu deneylerden sonra Lombroso bazı İnsanların suçlu olarak doğdukları kanaatine varmıştır.
Lombroso'ya göre, doğuşta suçlu adı verilen bu suçlular, bedenlerinde bulunan bazı gayri tabiilikler, stigmat veya anomaliler ile ayrılırlar. Fizik,, biyolojik ve psikolojik olarak sınıflandırılan bu anomaliler onları iradeleri dışında suç işlemeye yöneltir. Lombroso'ya göre, fizik anomalleri çeşitli suçlu kategorilerinde başka başkadır, örneğin, adam öldüren ve hırsızlar, bakışlarının ve fizyonomilerinin belirtileriyle birbirinden ayrılırlar. Adam öldürenlerin bakışları soğuk, donuk, sabittir; gözleri kanlıdır. Hırsızlarda ise bakışlar hileli, hareketli ve gözler eğridir.
Yüz yapısı, beden yapısı ve insan karakter arasında bağlantı kuran görüşler belli bir zaman sonra eleştirilere uğramış ve hesap olunmaya başlamıştır. Fakat, bu sistemler, çağdaş psikolojide birçok hususta temel dayanak oluşturmuştur. Yüz biçimi ve beden yapısı, iç salgı bezlerimizin oluşturduğu dengeleşmeyle, karakter ve şahsiyet özelliklerimiz arasındaki ilişkiler, frenolojiyi geliştirenler tarafından bilimsel olmayan yöntemlerle araştırılmıştır. Ancak değişen çalışmaların özü değil, yalnızca yöntemleri olmuştur.